FM overmodulatie

Okee..nu is het duidelijk: ik heb zojuist een B4X23A weten te bemachtigen die prima het huidige FM-aanbod speelt. En ik vermoed dat de kast nooit open is geweest.
Ook de lokale zender waarvan de antenne ongeveer boven mijn hoofd hangt (lijkt het).
Ik ga maar eens proberen de komende beurs te bezoeken voor meetapparatuur, alhoewel ik die middag al twee andere afspraken heb staan.

En een ding weet ik zeker: die B4X23A, daar ga ik niet aankomen v.w.b.. enige vorm van afregeling!
Wat betreft de titel van mijn topic: die is idd niet geweldig gekozen, het geeft de indruk dat ik de modulatieproblemen aan de zenderkant leg. Wat obviously niet het geval is.

Inmiddels ben ik met de Grundig AS2 meetzender aan de slag gegaan. Het apparaat zou in orde moeten zijn en er zitten ook geen lekke condensatoren in.

Bij AM krijg ik de doorlaat kromme goed te zien met de ingebouwde wobbelator van 50 Hz. Dit is handig als je niet persé op smalle toppen wilt afregelen. Hierdoor neemt de audio brandbreedte dan wat toe terwijl er nog voldoende selectiviteit is. Ook eventuele abdere problemen worden zichtbaar. Wel moet opgemarkt wordt dat dit een eenvoudige meetzender met ingebouwde wobbulator is en dat de aflezing op de oscilloscoop relatief is. Ook de 50 Hz driehoek spanning voor de X-as is verre van ideaal, maar in dit geval wel bruikbaar als je de MF op 452 kHz afregelt.

Bij FM heb ik geen succes. Ik krijg niet de gewenste S-kromme eruit.
Mijn eerdere bevindingen het de halve detector spanning op het FM de-emphasis gedeeelte werkt best goed, maar is ietwat onnauwkeurig. Beter gaat met 2 weerstanden van 100K in serie en daarvan 0 Volt zien te krijgen tussen het knooppunt en FM de-emphasis weerstand. Deze methode zie je ook vaak in de service manuals en werkt prima.

Inmiddels heb ik een symmetrische ratio detector gemaakt rond de EAA91 met de AP1113 spoel. Hieruit valt veel af te leiden. Gemeten wordt met de scoop het audio signaal achter de FM de-emphasis weerstand gemeten alsook de verstemming van de FM frequentie. . Bij een goed afgestemde zender is er geen DC component (kanaal midden) . Beide topsanningen komen op +14Vt en -14Vt uit als je naast de frequentie af gaat stemmen. De audio spanning bij Q-music (meeste herrie) is 4Vt. Dit lijkt me meer dan voldoende ruimte binnen +14Vt en -14Vt. Je mag er zefls flink naast zitten als de FM tuner goed is afgeregeld. Bij zwakke zenders waar het nog +7Vt en -7Vt is de audio spanning ook lager.

Helaas beschik ik niet over een frequentie counter, anders kon ik de waardes in een Excel lijstje zetten en kijken hoe de S-kromme eruit ziet en in hoeverre die ook lineair is.



groetjes,
Kees

Zo, da's eruit. Inderdaad ernstig ver off topic... Misschien reden voor een nieuwe?

Intussen moet ik nog altijd m'n Zauberklang effe aanzwengelen om te luisteren hoe die omgaat met het modulaat van de huidige FM kanonnen. Kan ik ein-de-lijk Henk's nieuwe stationsschaal erin zetten.

Maar eerst nog effe een wasje draaien. Wit. De afwas is gelukkig af. Ook off-topic...

Tja, dan kunnen we ook nog wel even verder off topic gaan.
Een CD met erg veel lage bassen er in op een buizen apparaat, versterker
of radio afspelen, HET KLINKT NERGENS NAAR!
Maar als men van veel overdonderende bassen houd....
LP's daar op afspelen en ook de meeste klassieke CD's klinken dan
best goed.
Het begint dus al bij de moderne opnames waar men graag op de
smaak van de massa inspeelt. Het moet BOEM,BOEM en nog eens BOEM! klinken.
Ik kan dus begrip hebben van het standpunt van Huup.
Bij de electronica boeren worden de installaties met de bas regelaar op max
gedemonstreerd. De massa vind dat mooi.
Werk mensen bij mij thuis vonden de oude radio's met heel veel bas er in
ook te gek klinken.
Waar mee ik maar wil zeggen: Men voldoet aan de smaak van de grote massa.
Niet aan wat het zou moeten zijn, evenwichtig.
De CD's van Adele en ook van veel andere artiesten daar zit, ook als je die
op een hele goede moderne installatie beluisterd, vol overdonderende bassen.
Op LP's, waar men niet zo veel bas kan proppen als op CD's, klinkt het dan
ook een stuk evenwichtiger.
Zou dat ook een reden kunnen zijn dat het Vinyl weer populair aan het worden is?
Het is in deze gevallen niet de muziek drager die de schuldige is maar eerder
de commerciële opname technikus, die het doet zoals de grote massa, meest
jonge mensen dat willen.
Een radio is in de fabriek of bij de importeur destijds goed afgeregeld en de spoelen
verlopen echt niet uit zich zelf. Wel kunnen defecte of verlopen onderdelen
maken dat een radio ontregeld klinkt.
Als het na het vervangen van die onderdelen nog niet goed klinkt, te veel bas,
dan ligt dat echt niet aan die bagger bas klinkende radio.
En zo zit dat en moeten we het mee doen.
Cees.

Ik heb twee duitsen philips gehad type BX631A
daar zit voor het afregelen dirirekt buiten de onder kant
van de kast twee gatenboven de afregel spoelen
zo wel voor FM als am er staan ook twee EG 92 op
ik heb de de radio,s op gehoor af geregelt de ontvangst
was buiten gewoon heel goed maar toch met sommige HIP
zenders over dondert en wandelen met de zenders op FM
ik heb ook de elcotjes vernieuwt van de dicriminator . van 4 UF
goed gepolariseert min naar massa . . gewoon een bulder bak .
men gaf maar een klein krikje aan de volummen en het spuit er uit ...
gewoon heel akelig gebruik met de zenders zo wel AM als FM..
ik heb de radio,s ook weer verkocht zo iets wil ik niet hebben ..
ik heb nog twee philipsen in gebruik en het is DITO met een sterreje .zgz
Vandaar platen gebruik .. ze passen niet meer voor de huidige zenders .
En het blijkt ook wel dat de twee philipsen bx630a goed in orden zijn
gemaakt door mij wand de ontvangst was uitermate goed
ik heb ook allen condensators en de nodige weerstanden en buizen vernieuwt
vandaar ook de goede onvangst en sluiten op de zenders van het afstem ook
ook de stromen waren juist .. .maar het aanhoren is basse booster bulder ., ..
Huub

peter1952 schreef : Ik heb in de loop der jaren heel wat jaren ervaring opgedaan met radio's van allerlei soort.
Mijn ervaring is juist dat de meeste Duitse toestellen geen probleem hebben met de huidige F.M. zenders.

De problemen zitten ook vaak in verkeerde afregeling. Wat doet men? Je zet 10,7 MHz op het stuurrooster van de ECH81 en regelt dan alle M.F. kernen af op maximum signaal en de discriminator op minimale A.M. of halve spanning.
Deze methode is volkomen fout: Je krijgt zo een M.F. met een smalle top en fatsoenlijk demoduleren is niet meer mogelijk, zeker bij de grote zwaai van tegenwoordig. Vaak is het toegevoerde signaal veel te sterk, zodat de begrenzer in werking komt.
Fabrikanten zoals Philips adviseren om trap voor trap af te regelen en het ingangssignaal zo in te stellen dat de begrenzer niet in werking komt. Men adviseert nadrukkelijk dat de spanning over de ratio detector eico maximaal 3 V. mag bedragen (soms 8 V.)

Ik heb al vele service manuals gelezen, ook Duitse. Het afregelen gebeurt van op het gehoor totaan een meetzender op 10,7 MHz. D.w.z. bij FM op maximale ruis afregelen en de ratio detector op minimale vervorming totaan de afregel procedures die je in vele andere manuals vindt. Ik kan dan nog iets verder gaan door de flanken op te zoeken bij bijvoorbeeld +50 kHz en -50 KHz waarbij dan de vervorming hetzelfde is.
Beter gaat bij de ratio detector als je een spanningsdeler met 2 weerstanden gebruikt en zo op de nuldoorgang kan afregelen en werkt in principe hetzelfde als de halve spanning. Werkt al wat nauwkeuriger. Voorwaarde is om de MF buizen niet in de limiting te drukken.
Uiteindelijk is de vervorming laag en is de FM ontvanger ook nog selectief. Ik kan dan op 96,9, 97,2, 97,5, 97,7 en 97,9 MHz ontvangen, Die drukken elkaar dan niet meer weg.

Misschien is het bewuste toestel al eens een keer "afgeregeld". Afregelen op het gehoor leidt nergens toe.

Kan wel maar je moet dan veel ervaring mee hebben.

Advies: Ga naar iemand met een meetzender en ga het toestel trap voor trap controleren.
Ik heb op deze manier eens een toestel op de reparatiedag volledig op de been geholpen.

Dit doe ik met een GM2882 meetzender als het toestel hopeloos verlopen is, iemand er al een keer eerder aan gedraaid heeft of als ik onderdelen moest vervangen. Soms doe ik dat ook om na te gaan waar een fout in de MF trap zit. Meeestal is dan een keramisch condensatortje defect in een MF bus.

Nog mooier is een wobbulator. Ik heb ook een keerbij zo'n afregeling geholpen en het resultaat was een keurige S kromme en het geluid was weer als nieuw. Het kan dus wel goed.

Ik ga binnenkort eens met de Grundig AS2 meetzender aan de slag. Ik verwacht daarmee betere resultaten. Inmiddels heb ik een FM tuner gebouwd met EF184, EF183 als MF buizen en EB91 als ratio detector. Behoorlijk steile MF buizen met die ook de nodige problemen uitlokt. Hier heb ik toch een AGC toegepast door de negatieve detectie terug te voeren naar de G3 van de EF183, waardoor de detectie spanning bij vele zenders rond de -20 Volt blijft zitten. Hier ga ik mijn aandacht vestigen op een zo goed mogelijke S-kromme.

groetjes,
Kees