Niet ingelogd (Login)

Categoriën

Vanilla 1.1.10 is een product van Lussumo. Meer Informatie: Documentatie, Community Support.

Welkom op het forum voor buizenradio's, buizen-TV's en aanverwante apparatuur!
Een discussieforum voor alle liefhebbers!

Dit forum is verhuisd naar www.buizenradioclub.nl.
 
Nov 8th 2009 gewijzigd
 
Hallo iedereen,

Ik was vandaag even met mijn vader aan het kletsen over het feit dat je maar zelden je lievelings muziek hoort op de middengolf, als daar al wat te horen is.
Nu wou ik hem als cadeautje een middengolf zender maken van een paar milliwatt.

Weet iemand van jullie een leuk schema?
Het moet simpel zijn (klein en compact), zo goed als in een keer werken (dus geen ingewikkeld geneuzel met veel spoelen) en natuurlijk met buizen.

Ben benieuwd... ;)

Andy :)Waarom een MP3 speler kopen als je ook naar een buizenbak kan luisteren?
 
Nov 8th 2009
 
op Jogis Röhrenbude en www.b-kainka.de staan wel wat leuke schemaatjes.Forum voor zendamateurs, met het accent op zelfbouw: http://hamforum.nl/
 
Nov 8th 2009
 
Hallo Laurens,

Het kan aan mij liggen, maar ik kan niet echt iets vinden...

Andy :)Waarom een MP3 speler kopen als je ook naar een buizenbak kan luisteren?
 
Nov 8th 2009
 
Hoi Andy,

Het TWEAMZ zendertje ontworpen door Otto Tuil lijkt me wel een leuk ding om te bouwen. Misschien is het ook wat voor jou?

Link: http://www.gloeidraad.nl/radioforumservice/index.php?p=artikelen&sub=artikel-am-ecc82

Voordeel is dat er weinig moeilijk verkrijgbare componenten nodig zijn, en je bijvoorbeeld ook niet opzoek naar de welbekende 402 hoeft. Verder hoef je ook geen spoelen te wikkelen, oké afgezien van een paar windingen om een ferrietstaafje dan.

Ik heb het zendertje zelf nog niet gebouwd, maar ben dat, wanneer ik weer iets meer tijd over heb, wel van plan.

Groet,
Michael
 
Nov 8th 2009
 
Hallo Andy,
http://www.jogis-roehrenbude.de/Sender/EF95-Pruefsender/MWsender.htm
(transistor, maar toch) http://www.jogis-roehrenbude.de/Bastelschule/MW-Sender.htm

Op 'die bastelbude' staat vooral veel over ontvangertjes, ik dacht dat ik er ooit meer zendertjes had gezien.Forum voor zendamateurs, met het accent op zelfbouw: http://hamforum.nl/
 
Nov 9th 2009
 
Halo Laurens,

Ja, die eerste had ik ook al gezien. Alleen ben ik niet zo weg van het feit dat de reikwijdte zo groot is.
Ik wou het toch beperken tot een paar meter. Niet dat ik een dezer dagen de politie op de stoep heb staan.
Moet er nog even over denken.

Bedankt,

Andy :)Waarom een MP3 speler kopen als je ook naar een buizenbak kan luisteren?
 
Nov 9th 2009
 
http://www.gloeidraad.nl/radioforumservice/index.php?p=artikelen&sub=artikel-am-ecc85

Ik dacht zelf aan bovenstaande.
Maar is het ook mogelijk om zelfgemaakte 402 spoelen er in te stoppen?

Andy :)Waarom een MP3 speler kopen als je ook naar een buizenbak kan luisteren?
 
Nov 9th 2009
 
Hallo Andy,

Dank je voor je belangstelling voor mijn ontwerp Middengolf Zendertje met een ECC85 zoals dat bij artikelen op het NFOR gepubliceerd is. Zeker kunnen daar zelfgewikkelde spoelen in gebruikt worden. In het artikel kun je lezen dat ik dat voor mijn oorsprokelijke ontwerp ook gedaan heb. Alleen om het voor mensen die tegen zelf wikkelen opzien heb ik aanwijzingen gemaakt om de bekende AMROH 402 spoel te kunnen toepassen.

Enkele minuten geleden had ik nog veel meer opgeschreven hoe spoelen zelf te wikkelen. Toen ik dit commentaar aan deze discussie wilde toevoegen ging echter opeens alle tekst verloren want het forum had mij inmiddels uitgelogd. Wat is dat toch storend!!!! Ik heb nu even geen zin meer het verhaal nog eens in te typen.

Met vriendelijke groet, Pieter.
 
Nov 9th 2009
 
Hallo Pieter,

Als ik de spoel wikkel volgens onderstaande tekening, kan het dan lukken?
Ik weet wel dat deze spoel goed ontvangt in radio's. Heb hem al twee keer met succes gebruikt.

Andy :)

Waarom een MP3 speler kopen als je ook naar een buizenbak kan luisteren?
 
Nov 10th 2009
 
Hallo Andy,

De spoel die je op de afbeelding toont, lijkt sprekend op de ferriet antenne spoel gebruikt in de Philips Pionier Junior bouwdoos radio uit eind jaren 50. Dit is zeker een prima spoel voor ontvangers met maar één afgestemde kring, zo was het destijds ook met de Philips Pionier. Maar voor meer kringstoestellen (waaronder ook het mini MG zendertje is de spoel minder geschikt. Bij meer kringstoestellen moet je de zelfinduktie van de spoelen op elkaar kunnen afsellen. Dat kan door de ferrietstaaf in de spoel te verschuiven. Maar bij de spoel volgens de afbeelding zal dat - denk ik - niet of heel moeilijk gaan.

Het idee van deze spoel is zeker wel bruikbaar voor de ANTENNE spoel van het MG zendertje. Je moet alleen een constructie bedenken waarbij de ferrietstaaf gemakkelijk in de spoel heen en weer kan schuiven. Zo iets heb ik ook voor mijn eigen MG zendertje gemaakt (zie artikel). Natuurlijk moet je over de afstemwikkeling nog extra de koppelwikkeling aanbrengen (25 tot 30 wikkelingen, zie beschrijving in het artikel)

Als OSCILLATOR spoel is een dergelijke open geconstrueerde spoel minder gewenst. Je wilt immers straling opvangen van een signaal dat gemoduleerd is. Het signaal in de oscillator spoel is nog niet gemoduleerd en zal -met een open spoel constructie ongewenste HF straling produceren.

Bovendien mag de oscillator spoel geen magnetisch veld oppikken van de antenne spoel. Is dat wel het geval dan zou de modulatiebuis ook kunnen gaan oscilleren met - naar ik verwacht - heel ongewenste effecten. Dus de oscillator spoel moet zeker op een of andere manier afgeschermd worden. Je kunt de magnetische koppeling tussen de twee spoelen daarnaaast ook een stuk kleiner maken door deze haaks op elkaar te monteren.

Je kunt de oscillator spoel afschermen door deze in een ruime aluminium doos te plaatsen. Er zal aan alle kanten minimaal drie centimeter ruimte moeten zijn, anders ondervindt de spoel door het metaal teveel demping. Omdat het magnetisch veld rondom een afgeschermde spoel sowieso ingeperkt wordt, zal het ook nodig zijn het windingtal enigzins te verhogen om weer dezelfde zelfinduktie waarde te verkrijgen.

Mogelijk gaat het ook goed als je het zendertje opbouwt met de oscillator spoel onder een metalen chassis gemonteerd en de antenne spoel erboven. Ook dan de oscillator- en antennespoel haaks op elkaar monteren.

Het beste is toch wel om voor de oscillator spoel een type te gebruiken dat in een bijbehorende aluminium spoelbus geplaatst is. Zo heb ik de oscillator spoel voor mijn zendertje ook gemaakt. Helaas zijn groter uitgevoerde spoelvormen met behuizing nagenoeg alleen nog maar te verkrijgen uit de sloop. Nieuw zijn alleen nog miniatuur spoelvormen te koop en danis het echt priegelwerk.

Voor de oscillator is het verstandig te kiezen voor de Hartley schakeling. (Zie de figuur met de halve ECC85 en de 402 spoel en ook het schema van Marc van de Voorde, die mijn MG zendertje met succes heeft nagebouwd). De koppel wikkeling vervalt en je hoeft op de afstemwikkeling alleen maar een aftak te maken (op ca. 20% van het totale windingen aantal).

Wil je een nog eenvoudiger oscillator schakeling, kies dan voor de Colpitts (zie mijn artikel). De spoel daarin heeft helemaal geen aftakking nodig maar moet wel de dubbele waarde aan zelfinduktie hebben t.o.v. de Hartley schakeling. Verdubbeling van de zelfinduktie bereik je door de spoel 40% meer windingen te geven. Bovendien heb je voor het komplete zenderteje uiteindelijk een drievoudige afstem C nodig, de Colpitts oscillator vereist twee secties van de afstem C, blijft er nog één sectie over voor de antenne kring.

De Colpitts oscillator is zeker de moeite waard eens uit te proberen, juist ook voordat je met een kompleet zendertje begint. Speciaal omdat de spoelen geen aftakking nodig hebben kun je er heel gemakkelijk verschillende spoelen mee testen, bijvoorbeeld door op een radio de opgewekte draaggolf op te vangen. De Colpitts schakeling is tevens de basis van de rooster dipper, een hulp apparaatje dat in het verleden een essentieel hulpmiddel was voor iedere serieuze zelfbouwer van communicatie ontvaners en zenders.

Bij het maken van spoelen zal je wel moeten experimenteren met het precieze aantal windingen. De zelfinduktie hangt er niet alleen vanaf of er een ferriet kern in zit maar ook van de diameter van het spoel-lichaam en van de ruimte tussen de spoel en de omhullende afscherming. In het algemeen geldt dat hoe groter de diameter van de spoel en hoe groter de ruimte tussen spoel en afscherming, hoe kleiner het aantal benodigde windingen.

Mogelijk bestaan er wiskundige formules om een en ander te berekenen maar die ken ik niet en ze zullen wel erg ingewikkeld zijn. Derhalve heb ik het winding aantal van de oscillator spoel voor mijn MG zendertje experimenteel bepaald. Uit het verleden wist ik al ongeveer het benodigde aantal windingen. Het ongeveer aantal windingen kun je ook halen uit de service documentatie van bepaalde radio´s, bijvoorbeeld de MG spoel van de Erres KY466 heeft 142 windingen op een spoel koker van 10 cm doorsnee maar zonder ferriet kern. Zodoende kwam ik op 127 windingen voor de afstemwikkeling van de oscillatorspoel (met kern) in mijn MG zendertje.
 
Met vriendelijke groet, Pieter.
 
Nov 14th 2009
 
Hallo Andy, (en anderen zie zelf eens een spoel willen maken)

Over het zelf wikkelen van spoelen moet ik nog iets toevoegen. Wil je meer compacte spoelen maken (bijvoorbeeld op een plastic of bakelieten spoelvorm) dan zul je er niet aan ontkomen om ook windingen over elkaar heen te leggen. Bij het lukraak wikkelen loop je dan de kans dat het er niet alleen lelijk uitziet maar ook dat de parasitaire capaciteit van de spoel te groot wordt.

De parasitaire capaciteit is de ongewenste condensator werking tussen de wikkelingen van de spoel. Immers, volgens de elementaire elektriciteitsleer is elk paar van twee geleiders met daartussen isolatie al een condensator, natuurlijk met een heel kleine capaciteit. Net zo is elk stukje draad al een spoel, zij het met een hele kleine zelfinduktie. Op LG en MG hoef je er bijna nooit rekening mee te houden maar bij het ontwerpen van VHF schakelingen (de FM band) kan je de paracitare capaciteit en zelfinduktie vaak niet zomaar verwaarlozen.

Ook als de wikkelingen van een (MG) spoel dicht op elkaar zitten kan er een te grote parasitaire capaciteit in die spoel zijn. Deze parasitaire capaciteit staat parallel met de afstemcondensator. De parasitaire capaciteit verhindert dat je bij het volledig open draaien van de afstem C nog de hoogste frequenties haalt. Bijvoorbeeld: bij een volledig ingedraaide afstem C resoneert de kring op 520 kHz. Is de spoel parasitaire capaciteit klein, dan kun je met volledig uitgedraaide afstem C mogelijk 1700 kHz halen. Maar is de parasitaire capaciteit groot, dan kom je misschien niet hoger dan 1500 kHz.  
Om de parasitaire capaciteit beperkt te houden worden spoelen in de fabriek met speciale kruiswikkelmachines gemaakt. Met de hand is kruiswikkelen erg moeilijk. Als alternatief kun je tussen de opvolgende wikkel-lagen telkens een stukje kunstof folie leggen (of ouderwets een stukje olie papier). De isolatie tussen de windinglagen moet minstens even dik zijn als het wikkeldraad.

Ook is het handig de opvolgende wikkel-lagen telkens iets minder windingen te geven. Zo zal er minder kans zijn dat het draad aan het einde van de reeds gemaakte wikkeling er af valt. Dus als de spoel bijvoorbeeld totaal 140 windingen zal gaan krijgen, dan verdeel je dat in vijf lagen. Alleen de derde laag krijgt 28 windingen. De tweede laag 30 windingen en de onderste laag 32 windingen. De vierde laag krijgt 26 windingen en de bovenste, vijfde laag krijgt 24 windingen. Het wikkeldraad en de gelegde windingen kun je fixeren met een sneldrogende lijm of cellulose lak of ouderwets met paraffine. Vergeet natuurlijk niet bij het gewenste windingtallen de gewenste aftakkingen te maken

Zoals in mijn vorige bijdrage al geschreven, is het vaak experimenteren om te bepalen hoeveel windingen er precies moeten worden gewikkeld. Natuurlijk probeer je eerst met het verstellen van de ferriet kern op de gewenste zelfinduktie uit te komen. Lukt dat niet dan zul je of een zesde laag moeten bijwikkelen of de vijfde laag weer wat moeten afwikkelen.

Als wikkeldraad kun je bijvoorbeeld gelakt transformatordraad met 0,1 tot 0,3 mm doorsnede gebruiken. Een betere kwaliteit spoelen voor MG en LG krijg je door Litze draad te gebruiken. Het solderen van Litze vereist een speciale techniek, zie hiervoor de Tips en Truuks op het NFOR.

Met vriendelijke groet, Pieter.
 
Nov 15th 2009
 
En hoe wikkel je dan precies in verschillende lagen? Ga je steeds van links naar rechts en dan de volgende laag weer van rechts naar links?
Of ga je van links naar rechts, terug naar links (zonder te wikkelen) en daar weer verderwikkelen? Alsof je schrijft dus.Forum voor zendamateurs, met het accent op zelfbouw: http://hamforum.nl/
 
Nov 15th 2009
 
Ik wikkel altijd van links naar rechts en de volgende laag van rechts naar links. Je hoeft dan niet met het draad zogezegd ¨over te steken¨. Ik weet niet wat het meest gunstig is m.b.t. een kleine parasitaire capaciteit. Met de folie of papier tussenlaag tussen de wikkelingen zal het niet zoveel verschil maken.

Pieter.